Морин хуур тоглож сурах сонирхолтой бага насны хүүхдүүдийг сургалтад хамруулах, өв соёлоо түгээн дэлгэрүүлж мөн бага наснаас нь хүүхдүүдийг үндэсний шинж чанартай хөгжмийн зэмсэг эзэмшүүлж сургах нь чухал юм
Цогтцэций сумын сургуулийн дотуур байр 1976 оноос үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн. Түүнээс хойш 2016 онд 20 ширхэг давхар ор буюу 40 хүүхдийн ор нийлүүлсэн ба 2023 оныг хүртэл 7 жил ашиглаж байна. Тус сургуулийн нийт сурагчдын 13 хувь буюу 169 нь малчин өрхийн 1-12 дугаар ангийн хүүхэд байгаа бөгөөд 30 хувь нь дотуур байранд амьдардаг.
Хүрмэн сумын иргэдэд зориулсан баяр ёслол, хүндэтгэлийн үйл ажиллагаа, гэрлэх ёслолыг зохион байгуулдаг ёслол хүндэтгэлийн өргөө нь гадна талаараа бороо, салхинаас хамгаалах байгууламжтай байдаг
Монголчууд эртнээсээ алсаас ирсэн зочид, гийчдийг угтан авч дайлж цайлан үдэж явуулдаг соёлтой ард түмэн билээ. Эртний энэхүү соёлыг хадгалж Хүрмэн суманд зочлон ирж буй иргэдийг хүлээн авах, сумын байгаль, орон нутаг, ард иргэдийн ахуй амьдралын талаар мэдээлэл түгээх хэсэг, зочдоо угтаж, үдэж буй хүмүүс хүлээх зуураа саатан амрах орчныг бүрдүүлэх, одоо байгаа угтаж үдэх хаалганы өнгө үзэмжийг сайжруулах шаардлагатай байна.
Төв суурин газарт оршин суугаа иргэдийн эрүүл, аюулгүй амьдрах орчин нөхцөлийг бүрдүүлэхэд гудамж талбайн гэрэлтүүлэг, зүлэгжүүлэлт нь чухал нөлөө үзүүлдэг.
Хүрмэн сумын ерөнхий боловсролын сургуулийн дотуур байранд тогтмол 30-40 хүүхэд байрладаг бөгөөд шинэ дотуур байр баригдсан боловч хуучин хоёр давхар модон төмөр ортой тул дотуур байранд амьдардаг хүүхдүүдийн амьдрах орчин, эрүүл ахуйн шаардлага хангахгүй болсон тул уг орнуудыг солих шаардлагатай байсан.
Хүрмэн сум тэртээ 1923 онд байгуулагдсанаас хойш түүхт 100 жилийн ой 2023 онд тохиосон
Номгон сум нь соёл, урлагийн салбараас төрөн гарсан алдартан гавьяатан олонтой, соёлын өвөө уламжлуулан хөгжүүлж байна.
Номгон сумын цэцэрлэг нь 2009 онд 100 хүүхдийн хүчин чадалтай шинэ хичээлийн байрандаа орж хамран сургах тойргийн 213 хүүхдийн 100 хүүхдийг өдрийн ангидаа 4 бүлэгтээ хүлээн авч хамруулан сургуулийн өмнөх боловсрол эзэмшүүлэн сургалт үйл ажиллагаагаа зохион байгуулан ажиллаж байна
Номгон сум байгуулагдсаны түүхт 100 жилийн ой 2024 онд тохиож байна. Тус сум нь Монгол улсын өмнөд цэгийн сум бөгөөд унаган байгаль, түүхийн өв соёл ихтэй, мал аж ахуйн 5 баг, газар тариалангийн 2 цэг, хилийн 3 заставтай төрийн үйлчилгээ хүргэх томоохон нэгж талбартай нутаг юм.