ШУА-ийн Археологийн хүрээлэнгийн судалгааны баг 2020 онд Өмнөговь аймгийн Булган сумын нутаг дэвсгэрт хайгуул, угсаатны зүйн судалгаа хийж гүйцэтгэсэн
Монголын ард түмний уламжлал, зан заншил, өв соёлыг шингээж үндэсний онцлог шинжийг агуулсан спорт бол үндэсний бөх, шагайн харваа, сурын харваа билээ.
Монгол үндэсний сурын харваа нь сүүлийн жилүүдэд маш их дэлгэрч тус суманд залуучууд сонирхож хичээллэж эхэлж байгаа боловч сурын хэрэглэгдэхүүн дутагдалтай,
Гурвантэс сумын 70 жилийн ой 2024 онд тохиож байгаа уг уг үйл явдалд зориулан сумын хүндэтгэлийн гэр, наадмын асар майхан шинэчлэх шаардлагатай.
Гурвантэс сумын түүхт 70 жилийн ойн баярын концерт, баяр наадмын нээлт зэрэгт урлагийн тоглолт, орон нутгийн уран бүтээлчдийн бүтээлийг толилуулах боловч сумын Соёлын төвийн урлагийн хувцас хуучирч муудсан, шаардлага хангахааргүй болсон тул урлагийн тоглолтын хувцас шинэчлэн хийх шаардлагатай.
Соёлын биет бус өвийг өвлөн уламжлагчдыг хөхүүлэн дэмжих, авьяас уран бүтээлийг сурталчлах, шаардлагатай хөгжим хэрэгслээр хангах замаар Ханхонгор сумын соёлын салбарыг дэмжих.
Соёлын биет бус өвийг өвлөн уламжлагчдын түүхийг хадгалж олон нийтэд таниулан сурталчлах, тэдгээр өв уламжлагчдыг мөнхлөх, соёлын өвийг хадгалж хамгаалах, түгээн дэлгэрүүлэх ажил хийгдсэнээр улс үндэстэн бие биеэсээ суралцах
Монголчууд бид дэлхийд давтагдашгүй нүүдэлчин соёл, ёс заншил, өв соёл, тэмдэглэлт баяр, наадамтай ард түмэн билээ.
Номгон сум байгуулагдсаны түүхт 100 жилийн ой 2024 онд тохиож байна. Сумын ойд тохиолдуулж Номгон сумын уугуул, суугуул иргэд, үе үеийн алдар суутнуудыг хүлээн авч хүндэтгэл үзүүлэх тав тухтай орчныг бүрдүүлэхээр ажиллаж байна.
Өмнөговь аймгийн Номгон сум нь Монгол улсын өмнөд цэгийн сум бөгөөд мал аж ахуйн 5 баг, газар тариалангийн 2 цэг, хилийн 3 заставтай төрийн үйлчилгээ хүргэх томоохон нэгж талбар нутагтай, уул уурхайн олборлолтын үйл ажиллагаа хөгжөөгүй, унаган байгаль, түүхийн өв соёл ихтэй нутаг юм.