Ханбогд сумын Гавилууд багийн иргэн Т.Базарсад нь 2008 оноос эхлэн модны цех ажиллуулан гэрийн модон эдлэл хийж сумын иргэддээ, Оюу толгойн уурхайд модон гадас хийж нийлүүлж ирсэн гарын ур дүй, туршлагатай хүн юм.
Сэврэй сумын нутаг дэвсгэрт сүүлийн жилүүдэд агаарын дундаж температур +05 градусаар дулаарсан, газрын хөрсөн дээрх температур зуны аагим халууны үед +40 градусаас дээш хүрч халж байгаа, хур тунадасны хэмжээ багассан, салхины хурд нэмэгдсэн үзүүлэлтүүд ихсэж байна.
Сумын төвийн иргэдийн ундны усны хэрэгцээг хангаж байгаа нэг худаг нь өвөл, зуны цагийн хуваариар ажилладаг, бусад үед худаг хаалттай байдаг учир цагийн ажилтай болон гадагшаа явсан иргэд шөнө оройн цагаар ирээд хүссэн үедээ усаа авах боломж хязгаарлагдмал байсан.
Ханбогд сумын хүн ам жил ирэх тутам өссөөр байгаа. Үүнтэй холбоотой улс, орон нутаг, төсөл хөтөлбөрийн хөрөнгөөр тус суманд цэвэр бохир усны төвлөрсөн системийг бий болгож шугам сүлжээний өргөтгөлийг шат дараатай хэрэгжүүлж ирсэн.
Сумын төвийн иргэдийн ундны усны хэрэгцээг хангаж байгаа нэг худаг нь өвөл, зуны цагийн хуваариар ажилладаг, бусад үед худаг хаалттай байдаг учир цагийн ажилтай болон гадагшаа явсан иргэд
Номгон сумын Төхөм багийн нутагт байх худгийн барилга хуучирч ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон.
Цогт-Овоо сумын хэмжээнд иргэдэд ус түгээдэг нэг худагтай бөгөөд уг худаг нь долоо хоногийн таван өдөр ажлын 8 цагаар ажилладаг тул иргэд хүссэн үедээ ус авч чадахгүй байна.